Trong lao động khoa học, giá trị của một công trình không chỉ nằm ở kết quả nghiên cứu mà còn ở khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn. Với tinh thần đó, PGS.TS. Lê Ngọc Anh, Phó Trưởng Bộ môn Côn trùng, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã có nhiều đóng góp trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp. Năm 2026, đồng chí vinh dự được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo.

Công trình tiêu biểu là Quy trình quản lý tổng hợp sâu keo da láng (sâu xanh da láng) Spodoptera exigua (Hübner) hại hành tại một số tỉnh phía Bắc, thuộc đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ giai đoạn 2022–2025 do PGS.TS. Lê Ngọc Anh làm chủ nhiệm. Sau quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện, quy trình được công nhận là tiến bộ kỹ thuật trong lĩnh vực bảo vệ thực vật.

Công trình áp dụng phương pháp quản lý tổng hợp, kết hợp các biện pháp canh tác, vật lý – cơ giới, sinh học và hóa học. Người sản xuất được hướng dẫn theo dõi sự phát sinh của sâu hại, sử dụng bẫy pheromone để phát hiện, dự báo và xác định thời điểm phòng trừ phù hợp; đồng thời sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng thời điểm, đúng ngưỡng. Cách làm này góp phần chuyển từ phòng trừ bị động, phụ thuộc vào thuốc hóa học sang quản lý sâu bệnh chủ động, an toàn và bền vững.

Tính mới của công trình là lần đầu tiên xác định thành phần pheromone giới tính của sâu keo da láng hại hành ở Việt Nam bằng phương pháp sắc ký khí ghép khối phổ, từ đó phối trộn thành công mồi pheromone phục vụ quản lý sâu hại. Quy trình cũng đưa ra căn cứ khoa học để quyết định thời điểm phòng trừ dựa trên số lượng trưởng thành vào bẫy, mật độ ổ trứng và mật độ sâu non trên đồng ruộng.

Kết quả nghiên cứu đã được triển khai tại Phúc Thọ, Hà Nội và Kinh Môn, Hải Dương. So với phương thức canh tác theo tập quán, số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 1–2 lần trong một vụ hành. Hiệu quả phòng trừ đạt 77% tại Kinh Môn và 76,82% tại Phúc Thọ. Đáng chú ý, lợi nhuận của người sản xuất tăng 16,19% tại Kinh Môn và 17,02% tại Phúc Thọ. Giá trị làm lợi của sáng kiến đạt 970.492.185 đồng.

Hiệu quả của công trình không chỉ thể hiện ở lợi ích kinh tế mà còn ở giá trị môi trường và xã hội. Việc giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tăng cường các biện pháp sinh học góp phần bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và hướng tới nền nông nghiệp xanh, phát triển bền vững.

Trong quá trình thực hiện đề tài, PGS.TS. Lê Ngọc Anh và nhóm nghiên cứu đã tích cực chuyển giao kết quả đến cơ sở. 100 lượt nông dân và cán bộ kỹ thuật được tập huấn, hướng dẫn quy trình; nhóm công bố 3 bài báo khoa học, đào tạo 20 kỹ sư, 4 thạc sĩ và góp phần đào tạo 1 tiến sĩ trong lĩnh vực bảo vệ thực vật. Những kết quả này cho thấy sự gắn kết giữa nghiên cứu, đào tạo và phục vụ sản xuất.

Bên cạnh chuyên môn, đồng chí tích cực tham gia các hoạt động công đoàn, xã hội và phong trào vì cộng đồng; hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Quá trình công tác được ghi nhận bằng Bằng khen cấp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Bộ cùng nhiều năm hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo năm 2026 là sự ghi nhận xứng đáng đối với một nhà khoa học đã dành trí tuệ và tâm huyết để tạo ra giá trị thiết thực cho sản xuất. Nhưng hơn cả một phần thưởng, câu chuyện ấy còn gợi lên một điều rất giản dị: Lao động sáng tạo không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng những điều lớn lao. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc nhìn thật kỹ một vấn đề của cuộc sống, kiên trì tìm lời giải và không dừng lại cho đến khi lời giải ấy thực sự giúp ích cho con người. Từ những nghiên cứu về một loài sâu hại trên cây hành, PGS.TS. Lê Ngọc Anh đã góp phần tạo nên một cách làm mới cho sản xuất. Và từ những giá trị rất cụ thể ấy, hình ảnh của một nhà khoa học tận tâm, một người lao động sáng tạo và một đoàn viên trách nhiệm đã trở thành một câu chuyện đẹp, có sức lan tỏa trong phong trào thi đua sáng tạo của đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động hôm nay.

Hương Mai- Ban Quan Hệ Lao động