Hành trình 40 năm không chỉ ghi dấu sự trưởng thành của một doanh nghiệp mà còn là câu chuyện về ý chí vượt khó, tinh thần đoàn kết, sự gắn bó với người lao động và trách nhiệm với cộng đồng.

Sự ra đời của Nông trường Cà phê Ia Sao 2, tiền thân của Công ty Cà phê Ia Sao 2 ngày nay, gắn với chương trình hợp tác kinh tế Việt Nam – Bulgaria theo chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển cây công nghiệp trên vùng đất Tây Nguyên.

Đầu năm 1985, Xí nghiệp Liên hợp Cà phê 331 xây dựng đề án phát triển vùng chuyên canh cây cà phê tại xã Ia Sao, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Tháng 10-1985, tỉnh Gia Lai giao 1.100 ha đất để triển khai dự án. Phần lớn diện tích khi ấy là rừng nghèo, địa hình đồi thoải, đất bạc màu, chưa có nguồn nước tưới.

Xí nghiệp Liên hợp Cà phê 331 thành lập Đội tiền phương gồm 20 cán bộ, công nhân được điều động đến vùng đất mới, vừa khai hoang, trồng mới, vừa dựng nhà, mở đường, từng bước hình thành cơ sở vật chất ban đầu.

    Ngày 10-6-1986, Nông trường Cà phê Ia Sao 2 chính thức được thành lập. Ông Trần Xuân Cành được giao nhiệm vụ Bí thư Chi bộ đầu tiên, ông Phan Bá Kim đảm nhiệm cương vị Giám đốc đầu tiên. Đến giữa năm 1986, đơn vị có khoảng 250 cán bộ, công nhân, tổ chức thành 4 đội sản xuất; ngay trong năm đầu đã trồng mới 330 ha cà phê.

Những năm đầu là chặng đường đầy gian khó. Phần lớn người lao động là thanh niên, bộ đội xuất ngũ, cán bộ chuyển ngành từ nhiều địa phương đến vùng đất Ia Sao, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai để lập nghiệp. Thiếu kinh nghiệm, thiếu vật tư, điều kiện sinh hoạt còn nhiều khó khăn, nhưng bằng sức trẻ và tinh thần đoàn kết, họ vừa làm vừa học, từng bước khai hoang kiến tạo rừng nghèo thành vùng sản xuất cà phê ổn định.

Chỉ trong giai đoạn 1986-1990, Nông trường khai hoang hơn 820 ha đất, trồng mới 633 ha cà phê; xây dựng 8 hồ, đập với tổng diện tích 85 ha cùng hệ thống kênh mương, đường giao thông, nhà ở, trường học, trạm xá, sân phơi và nhà kho. Đó là nền móng quan trọng cho sự phát triển của đơn vị sau này.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Ia Sao 2 từng bước thay đổi phương thức quản lý, gắn quyền lợi và trách nhiệm của người lao động với từng vườn cây. Giai đoạn 1991-2010, Nông trường tập trung đầu tư thâm canh cà phê hiện có, trồng mới 127 ha cao su theo Quyết định 327 của Chính phủ; đồng thời triển khai hợp đồng giao khoán quỹ đất cho công nhân trồng cà phê theo Nghị định 01 của Chính phủ để phát triển kinh tế gia đình.

Năm 2013, Công ty xây dựng đề án chuyển đổi 127 ha cao su kém hiệu quả sang trồng cà phê. Nhiều lao động trẻ, trong đó có con em của các thế hệ công nhân đi trước, được tuyển dụng, nhận khoán vườn cây và tiếp tục kế thừa kinh nghiệm của cha anh. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, đầu tư thâm canh và trẻ hóa vườn cây đã tạo nên bước đột phá về năng suất, sản lượng.

Từ năm 2018 đến nay, toàn bộ 464 ha cà phê kinh doanh được giao khoán ổn định cho người lao động theo Nghị định 168. Hằng năm, Công ty thực hiện trồng dặm, thay thế từ 5-7%/ha số cây cà phê già cỗi, duy trì sản xuất theo tiêu chuẩn RA, 4C và từng bước đáp ứng yêu cầu EUDR.

Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp quản lý và kỹ thuật, sản lượng cà phê quả tươi thực thu tăng từ 4.600 tấn năm 2016 lên 8.700 tấn năm 2025, bằng 189%. Năng suất bình quân những năm gần đây đạt khoảng 19 tấn/ha; nhiều lô đạt 30 tấn/ha, cá biệt có lô đạt 37 tấn/ha. Ia Sao 2 trở thành một trong những đơn vị có năng suất cà phê bình quân cao nhất trong các đơn vị thành viên của Tổng công ty Cà phê Việt Nam.

Hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng trực tiếp nâng cao đời sống người lao động. Năm 2016, Công ty đạt doanh thu 53,6 tỷ đồng, lợi nhuận 1,8 tỷ đồng; đến năm 2025, doanh thu tăng lên 313,6 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 18 tỷ đồng. Thu nhập bình quân của hộ gia đình người lao động đạt 350 triệu đồng/hộ/năm, tiền lương bình quân đạt 14,6 triệu đồng/người/tháng.

Đằng sau những con số ấy là vai trò đồng hành của tổ chức Công đoàn trong chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; phối hợp với chuyên môn phát động các phong trào thi đua lao động sản xuất, nâng cao tay nghề, xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, gắn bó.

Phát triển sản xuất luôn song hành với trách nhiệm cộng đồng. Từ Chi bộ đầu tiên có 11 đảng viên năm 1986, đến nay Công ty đã có Đảng bộ cơ sở với 79 đảng viên, sinh hoạt tại 6 chi bộ trực thuộc. Công đoàn, Đoàn Thanh niên và các tổ chức đoàn thể thường xuyên phối hợp chăm lo người lao động, tham gia các hoạt động an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới và giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn.

Những đóng góp bền bỉ ấy Công ty được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Huân chương Lao động hạng Ba, hạng Nhì, hạng Nhất và các Cờ thi đua của Chính phủ. Dịp kỷ niệm 40 năm thành lập, Công ty tiếp tục vinh dự đón nhận Cờ thi đua của Chính phủ lần thứ ba, Cờ thi đua của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Bước vào chặng đường mới, Ia Sao 2 xác định tiếp tục quản lý hiệu quả 464 ha cà phê, trẻ hóa vườn cây, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; duy trì sản xuất theo tiêu chuẩn RA, 4C, đáp ứng yêu cầu EUDR, hướng đến sản xuất xanh, tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Nhãn hiệu cà phê bột “331 Coffee” cũng mở thêm hướng đi trong nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Với mục tiêu “Công nhân giàu – Doanh nghiệp mạnh – Dân chủ, công bằng, văn minh”, Công ty Cà phê Ia Sao 2 đang tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới và sáng tạo, lấy người lao động làm trung tâm, lấy hiệu quả và phát triển bền vững làm động lực.

Bốn mươi năm, từ vùng đất còn nhiều gian khó đến những vườn cà phê trĩu quả, khu dân cư trù phú hôm nay, là kết tinh công sức của nhiều thế hệ cán bộ, công nhân viên, người lao động. Đó cũng là nền tảng để Ia Sao 2 vững vàng bước vào chặng đường mới, tiếp tục khẳng định vị thế và đóng góp tích cực vào sự phát triển của Ngành cà phê Việt Nam và phát triển kinh tế xã hội của Tỉnh Gia Lai.

                                       MIỀN ĐẤT HỨA

Nơi đây đất thắm tình người,
Bàn tay khối óc cho đời nở hoa.
Núi rừng vang vọng lời ca,
Mùa về rực trắng hoa cà ngát hương.

Nghĩa tình trăm mến ngàn thương,
Người xây tổ ấm Thiên Đường chính ta.
Tốt lành lan tỏa gần xa,
Rõ ràng ích nước lợi nhà vẻ vang.

Lời rằng: tấc đất tấc vàng,
Nhà nhà tỷ phú lại càng vui sao.
Năng suất hiệu quả lên cao,
Đoàn kết vững bước tiến vào kỷ nguyên.

                    Ngày 10/6/2026
                                                                                           Tác giả: Trần Xuân Cành