Khoản 1 Điều 5 của Nghị định số 98/2014/NĐ-CP quy định:
“a) Doanh nghiệp có từ 5 đoàn viên công đoàn, hoặc người lao động có đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam, đủ điều kiện thành lập tổ chức Công đoàn theo quy định của Luật Công đoàn và Điều lệ Công đoàn Việt Nam.
b) Chậm nhất sau sáu tháng kể từ ngày doanh nghiệp được thành lập và đi vào hoạt động, công đoàn địa phương, công đoàn ngành, công đoàn khu công nghiệp, khu chế xuất phối hợp cùng doanh nghiệp thành lập tổ chức Công đoàn theo quy định của Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn và Điều lệ Công đoàn Việt Nam để đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, tập thể lao động.
c) Sau thời gian quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều này, nếu doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức Công đoàn, công đoàn cấp trên có quyền chỉ định Ban Chấp hành Công đoàn lâm thời của doanh nghiệp để đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, tập thể lao động”.
Trong bối cảnh hiện nay, việc thành lập tổ chức công đoàn tại doanh nghiệp đã được quy định trong các văn bản Luật nhưng đa số các doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn ngước ngoài, doanh nghiệp tư nhân, việc thành lập tổ chức công đoàn còn rất hạn chế. Nguyên nhân cơ bản là do trong các Luật chưa có các quy định cụ thể, chi tiết và thiếu chế tài thực hiện việc này. Do đó, khi người lao động có nhu cầu và đủ điều kiện để thành lập tổ chức, đề nghị doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức có thẩm quyền hướng dẫn, thành lập gặp khó khăn, vướng mắc.