Với GS.TS. Phạm Văn Cường – Nguyên Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, hành trình nghiên cứu và đưa giống lúa DCG66 vào sản xuất là minh chứng rõ nét cho tinh thần lao động sáng tạo bền bỉ ấy.
Năm 2026, ông vinh dự được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao Bằng Lao động sáng tạo lần thứ ba, sau các lần được vinh danh vào năm 2021 và 2023. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với một sáng kiến có giá trị làm lợi hơn 1,3 tỷ đồng, mà còn là sự ghi nhận cho hơn một thập kỷ kiên trì nghiên cứu, chọn tạo và đưa thành công một giống lúa mới vào thực tiễn sản xuất.
Hơn mười năm cho một giống lúa
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn về nguồn nguyên liệu chất lượng phục vụ chế biến bún, bánh, mì gạo, GS.TS. Phạm Văn Cường cùng các cộng sự đã bắt tay vào nghiên cứu, chọn tạo giống lúa mới từ năm 2010. Từ tổ hợp lai giữa giống IR24 và Asominori, quá trình nghiên cứu được tiến hành qua nhiều thế hệ chọn lọc, đánh giá và khảo nghiệm. Những dòng lúa triển vọng tiếp tục được kiểm chứng nghiêm ngặt qua các khảo nghiệm tác giả, VCU, DUS và trên nhiều vùng sinh thái khác nhau. Sau hơn mười năm nghiên cứu bền bỉ, năm 2021, giống lúa DCG66 chính thức được công nhận lưu hành. DCG66 có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng thích ứng rộng, chịu rét, cứng cây, chống đổ tốt, năng suất cao hơn giống Khang dân 18 từ 8–13%. Đặc biệt, hàm lượng amylose đạt 30,5–31,5%, phù hợp với yêu cầu chế biến mì gạo, bún và bánh. Nhưng với GS.TS. Phạm Văn Cường, một công trình khoa học chỉ thực sự hoàn thành khi kết quả nghiên cứu bước ra khỏi phòng thí nghiệm.
Khi khoa học được đo bằng hiệu quả thực tiễn
Sau khi được công nhận lưu hành, GS.TS. Phạm Văn Cường và các cộng sự tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã và địa phương để đưa DCG66 vào sản xuất. Từ diện tích ban đầu khoảng 60 ha, giống lúa từng bước được mở rộng lên 150–180 ha mỗi năm. Tại Hợp tác xã sản xuất kinh doanh – dịch vụ Nông nghiệp Thụy Hương, Hải Phòng, DCG66 được đưa vào sản xuất từ vụ Mùa năm 2025 với diện tích 50 ha mỗi vụ và nhận được những đánh giá tích cực của người dân về năng suất, chất lượng.Chỉ riêng giai đoạn 2025–2026, sáng kiến đã tạo giá trị làm lợi 1,3045 tỷ đồng. Giá trị của DCG66 không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế. Giống có khả năng chống chịu tốt, góp phần giảm công chăm sóc, sử dụng vật tư nông nghiệp hợp lý hơn, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới nền nông nghiệp bền vững.
Lần thứ ba được vinh danh – một hành trình không ngừng sáng tạo
Ba lần được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao Bằng Lao động sáng tạo là những dấu mốc đáng trân trọng trong hành trình nghiên cứu khoa học của GS.TS. Phạm Văn Cường. Trong quá trình công tác, ông đã nhiều năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, danh hiệu Nhà khoa học tiêu biểu của Nhà nông và Nhà giáo Ưu tú.
Tuy nhiên, điều đáng quý nhất ở người nhà khoa học này không chỉ là những danh hiệu đã đạt được, mà là sự bền bỉ trong việc theo đuổi những vấn đề của thực tiễn. Hơn mười năm cho một giống lúa. Hàng chục vụ khảo nghiệm. Nhiều lần đánh giá, chọn lọc và hoàn thiện. Từ phòng thí nghiệm đến ruộng khảo nghiệm, từ những con số khoa học đến những mùa vàng trên đồng ruộng - Đó là hành trình của sự kiên trì và niềm tin vào khoa học ứng dụng.
Bằng Lao động sáng tạo lần thứ ba năm 2026 vì thế không chỉ ghi nhận thành công của giống lúa DCG66 hay giá trị làm lợi hơn 1,3 tỷ đồng. Đó còn là sự ghi nhận đối với tinh thần lao động khoa học nghiêm túc, sự sáng tạo không ngừng và trách nhiệm đưa kết quả nghiên cứu phục vụ sản xuất, phục vụ người nông dân. Bởi với những người làm khoa học nông nghiệp, thành công của một công trình không chỉ nằm trong phòng thí nghiệm.
Thành công thực sự là khi hạt giống từ những năm tháng nghiên cứu có thể bước ra cánh đồng, bén rễ trong thực tiễn và mang lại những mùa vụ tốt hơn cho người nông dân.
Hà Giang- Ban Quan hệ Lao động